Historia

Tekst z kroniki szkolnej.

Pocz┬▒tki naszej szko┬│y si├¬gaj┬▒ roku 1873, kiedy to 2 maja zgodnie z orzeczeniem Krajowej Rady Szkolnej w Podolszu powsta┬│a szko┬│a etatowa o jednym nauczycielu. Pierwszym nauczycielem by┬│ Jan Walezak, kt├│ry otrzyma┬│ t┬▒ posad├¬ na mocy dekretu c.k. Rady Szkolnej. Nie istnia┬│ wtedy jeszcze budynek szko┬│y i nauczanie odbywa┬│o si├¬ w prywatnym domu. Nauczycielowi za┬Â, jako ┬┐e nie by┬│ tutejszy, wynaj├¬to tymczasowe mieszkanie, r├│wnie┬┐ w domu prywatnym. Zgodnie ze spisem inwentarza na rok 1876 - 1877 szko┬│a posiada┬│a niezb├¬dne przedmioty (┬│awki, sto┬│ki, tablice, st├│┬│, szafy, mapy). W 1879 r. zosta┬│ wystawiony budynek szko┬│y jedynie dzi├¬ki funduszowi gminy, a fundusz krajowy i obszar dworski do budowy wcale si├¬ nie przyczyni┬│y i w tym samym roku dzieci rozpocz├¬┬│y nauk├¬ we w┬│asym budynku szkolnym
(przyp. w opowiadaniu p. Wichmana, pisze, ¿e dopiero w roku 1934 szko³a posiada³a w³asny budynek, chyba ¿e to by³y dwa ró¿ne budynki, a w miêdzy czasie równie¿ by³y wynajmowane pomieszczenia od gospodarzy).
Jan Walczak w roku 1883 zosta³ przeniesiony na mocy dekretu Wysokiej c.k. Krajowej Rady Szkolnej z Podolsza do Zakopanego. Na jego stanowisko wkroczy³ pan Józef Adler w dniu 2 sierpnia 1883 jako nauczyciel tymczasowy. W rok pó¼niej gmina z w³asnej chêci wystawi³a dla obecnego nauczyciela stajniê i drewutniê. W 1885 roku Józef Adler zostaje przeniesiony do Lipowej (w powiecie ¿ywieckim), a jego miejsce zajmuje Adam Ry³ko, który stosunkowo d³ugo zajmowa³ powierzone stanowisko w naszej szkole, bo a¿ 11 lat (1.09.1885 - 21.09.1896). Dnia 26 czerwca 1886 roku, jako ¿e dobieg³ koñcowi rok szkolny sporz±dzono zestawienie dzieci zamieszka³ych w Podolszu. Na 85 dzieci do szko³y zapisanych, 62 otrzyma³o promocje, 17 uznano za niedojrza³e, 1 umar³o w ci±gu roku, 2 przesiedli³o siê, a 3 nie by³o klasyfikowanych.
Bior±c pod uwagê sprawy administracyjne, odnowiono ubikacje w budynku szkolnym, a ogródek przed szko³± ogrodzon± nowym p³otem.
W roku 1888 zima by┬│a okrutna. W styczniu z powodu potwornych mroz├│w nie odbywa┬│y si├¬ od 3-7 stycznia zaj├¬cia. Wiele dzieci tej zimy nie ucz├¬szcza┬│o do szko┬│y z powodu choroby, ale cz├¬┬Âciej z powodu braku odpowiednio ciep┬│ej odzie┬┐y.
Rok1890. Kosztem 30 z³otych wstawiono piec, a do sali lekcyjnej dodano, z powodu zwiêkszenia siê ucz±cej m³odzie¿y w szkole (124 uczniów), 4 ³awki. Od 1-18 listopada z powodu mro¼nej zimy oraz braku funduszy na opa³, zajêcia nie odbywa³y siê. Od 20 grudnia zorganizowano dowóz ksiêdza katechety raz w tygodniu do szko³y.
W 1891 roku szko┬│a otrzyma┬│a zezwolenie na ustanowienie nauczycielki rob├│t r├¬cznych, kt├│r┬▒ zosta┬│a ┬┐ona ├│wczesnego nauczyciela - Maria Ry┬│ko. Z dniem 7 wrze┬Ânia z powodu du┬┐ej ilo┬Âci dzieci, zezwolono na wprowadzenie nauki p├│┬│dziennej przez ca┬│y rok.. Ze wzgl├¬du na nowy podzia┬│ u┬│o┬┐ono nowy plan godzin. Niestety, w grudniu podzia┬│ ten okaza┬│ si├¬ niezbyt fortunny ze wzgl├¬du na to, i┬┐ na zaj├¬ciach popo┬│udniowych by┬│o zbyt ciemno, aby uczniowie zdobywali now┬▒ wiedz├¬, w zwi┬▒zku z czym wiedza ta by┬│a znikoma.
W 1894 w kronice szkolnej zanotowano i┬┐, w roku 1887/1888 urodzi┬│o si├¬ w Podolszu 48 dzieci. Pozosta┬│o przy ┬┐yciu 18 (tak wi├¬c ┬Âmiertelno┬Â├Ž do roku 1894 wynosi┬│a 62,6%, g┬│├│wnie z powodu odry i febry). Kolejnymi nauczycielami byli: J├│zef Cibor (od 22.09.1896 przeniesiony z Zygadowic), Jan Wojnowski (od 26.05.1899), Szczud┬│owska (od 19.01.1901).
W 1898 dzieci choruj± na szkarlatynê, zmar³o 15 dzieci w wieku szkolnym. W tym roku równie¿ przykryto budynek szko³y dachówk±, szko³a otrzyma³a 2 mapy, za³o¿ono now± pod³ogê w kuchni, w sali lekcyjnej wymieniono pod³ogê.

Tutaj mamy przerwê a dalszy ci±g historii jest autorstwa p. Bogdana Wichmana, zaczerpniêty z "¯ycia Zatora" z roku 1992. Pochy³ym drukiem przytoczono fragmenty pamiêtników W³adys³awa Wichmana.

W okresie mi├¬dzywojennym po wprowadzeniu powszechnego nauczania podniesiono stopie├▒ organizacyjny szko┬│y i zwi├¬kszono liczb├¬ oddzia┬│├│w prawdopodobnie do czterech. Nauczycielami w tym czasie by┬│o ma┬│┬┐e├▒stwo Wichman├│w, wspomagane p├│┬╝niej przez pani┬▒ Helen├¬ Sochack┬▒. Plac├│wka nie posiada┬│a w┬│asnego budynku i zaj├¬cia prowadzono w wynaj├¬tych pomieszczeniach u dw├│ch gospodarzy. Poprawianie warunk├│w nauczania by┬│o bardzo trudne, gdy┬┐ wok├│┬│ jednej z tutejszych rodzin utworzy┬│ si├¬ front przeciw szkole i nauczaniu. Kilku post├¬powych gospodarzy, kt├│rzy chcieli budowy szko┬│y natrafia┬│o na sprzeciw lub oboj├¬tno├Ž znacznej cz├¬┬Âci podolsza├▒skiej spo┬│eczno┬Âci.
Nauczyciel W┬│adys┬│aw Wichman marz┬▒cy o nowoczesnej plac├│wce o┬Âwiatowej w Podolszu skrz├¬tnie wykorzysta┬│ dwa zdarzenia, jakie mia┬│y miejsce w 1932 r. W roku tym zlikwidowano powiat o┬Âwi├¬cimski i Zator ponownie przy┬│┬▒czono do wadowickiego, kt├│rego w┬│adze przychylniejszym okiem patrzy┬│y na Zatorszczyzn├¬. Drug┬▒ przychyln┬▒ okoliczno┬Âci┬▒ by┬│a wizytacja Zatorszczyzny przez ks. Metropolit├¬ Adama Stefana Sapiech├¬. Dostojnik ten wspar┬│ moralnie dzia┬│alno┬Â├Ž ├│wczesnego dyrektora podolsza├▒skiej szko┬│y (ojca do bierzmowania dzieci kilku post├¬powych gospodarzy z Podolsza) zaszczycaj┬▒c go swoj┬▒ obecno┬Âci┬▒ na podwieczorku w jego podolsza├▒skim mieszkaniu. Wizyta w Podolszu ks. Adama S. Sapiechy i kilku dostojnik├│w os┬│abi┬│a nieco destrukcyjne dzia┬│ania przeciwnik├│w szko┬│y. Przygotowali oni co prawda memoria┬│ w tej sprawie lecz nie mieli odwagi wr├¬czy├Ž go Metropolicie.
Wcze┬Âniej teren pod budow├¬ szko┬│y uzyskano prawie za darmo: "...Gospodark├¬ prowadzi┬│ pe┬│nomocnik d├│br hrabiego - dyrektor Czupry├▒ski. Utrzymywa┬│ on dobre stosunki z Podolsze ze wzgl├¬du na zbie┬┐no├Ž interes├│w. Na terenie Podolsza znajdowa┬│y si├¬ wielkie stawy, a mi├¬dzy nimi by┬│y enklawy gminne. Dyrekcja musia┬│a wydzier┬┐awi├Ž te kawa┬│ki od gminy, aby mie├Ž dojazd do staw├│w w czasie ┬│ow├│w i zarybiania. Z dyrektorem zna┬│em si├¬ dobrze, uczy┬│em jego syna w I klasie gimnazjalnej. Rozpocz├¬li┬Âmy z nim pertraktacje. Niespodziewanie g┬│adko i pr├¬dko doszli┬Âmy do porozumienia. Dyrekcja odst┬▒pi┬│a 1 ha gruntu ornego (tam gdzie chcia┬│ Adamski) a gmina zrzek┬│a si├¬ prawa do w┬│asno┬Âci do jednej enklawy przylegaj┬▒cej do stawu dworskiego. Adamski odst┬▒pi┬│ 0,5 ha (a wzi┬▒┬│ tamten hektar dworskiego - dopisek BW). W 1931 r. podj├¬li┬Âmy decyzj├¬ o rozpocz├¬ciu budowy."
Projekt szko┬│y opracowa┬│ budowniczy z Bielska J├│zef Kozio┬│. ┬»wir i piasek nieodp┬│atnie przekazali w┬│a┬Âciciele ┬┐wirowni nad Skaw┬▒. Pieni┬▒dze uzyskiwano z r├│┬┐nych ┬╝r├│de┬│ i gromadzono je w Banku Ludowym w Zatorze. Wszystkie proste roboty wykonywano tzw. szarwarkiem*.
Budowa trwa┬│a do 1934 r. i zwi┬▒zane z ni┬▒ jest istotne wydarzenie: "...W tym czasie gmina Zator stara┬│a si├¬ o przeprowadzenie linii elektrycznej z Sierszy. Elektrownia w Sierszy doprowadzi┬│a ju┬┐ swoj┬▒ sie├Ž do Jankowic nad Wis┬│┬▒. Jednak koncesj├¬ na elektryfikacj├¬ w powiecie wadowickim mia┬│a elektrownia w Jaworznie. Trzeba by┬│o du┬┐ych zabieg├│w i stara├▒, aby Jaworzno puci┬│o Siersz├¬ do Zatora. W staraniach tych wzi┬▒┬│em udzia┬│ jako Cz┬│onek Wydzia┬│u Powiatowego wraz z Kotrubskim, burmistrzem Zatora. Zale┬┐a┬│o mi na tym, bo linia musia┬│a i┬Â├Ž przez Podolsze, wi├¬c te dwie miejscowoci mog┬│y mie├Ž pierwsze w powiecie ┬Âwiat┬│o elektryczne. Wreszcie dosz┬│o do wsp├│lnej konferencji, w kt├│rej z ramienia elektrowni Jaworzno wzi┬▒┬│ udzia┬│ Remer, rodak zatorski i Jaworzno zrezygnowa┬│o ze swoich uprawnie├▒. Siersza natychmiast zabra┬│a si├¬ do budowy linii."
Otwarcie i po┬Âwi├¬cenie nowej podolsza├▒skiej szko┬│y odby┬│o si├¬ 11 listopada 1934 r. Aktu tego dokona┬│ zatorski proboszcz ks. Walkosz w asy┬Âcie Dziekana proboszcza z Przeciszowa, ks. Szewczyka i katechety zatorskiego ks. Jarosza. W dniu tym cz├¬┬Â├Ž mieszka├▒c├│w Podolsza "podzi├¬kowa┬│a" dyrektorowi szko┬│y za jego wysi┬│ki wywieszaj┬▒c na niedawno postawionych s┬│upach elektrycznych pisemne paszkwile. Czy to nie umiej├¬tno┬Â├Ž czytania czy te┬┐ opami├¬tanie si├¬ wi├¬kszo┬Âci podolszan sprawi┬│o, ┬┐e akcja ta nie da┬│a po┬┐┬▒danego efektu. Autorytet dyrektora szko┬│y zacz┬▒┬│ wzrasta├Ž w podolsza├▒skim ┬Ârodowisku. W opozycji pozosta┬│a tylko jedna (liczebna) rodzina, kt├│ra jeszcze raz nie da┬│a za wygran┬▒ i napisa┬│a memorandum do pos┬│a naszej ziemi J├│zefa Putka. Oskar┬┐y┬│a ona W┬│. Wichmana, ┬┐e narazi┬│ on gmin├¬ na niepotrzebne koszta gdy┬┐ zachcia┬│o si├¬ mu elektryki, wodoci┬▒g├│w, ┬│azienki, klozet├│w i ...telefonu.
Telefon mia┬│ by├Ž rzekomo potrzebny jego ┬┐onie, aby ┬│atwo mog┬│a odszuka├Ž go w Zatorze. Putek publicznie powt├│rzy┬│ te zarzuty na wiecu w Spytkowicach. Potem si├¬ jednak opami├¬ta┬│ i przeprosi┬│ Wichmana t┬│umacz┬▒c si├¬, ┬┐e musia┬│ to zrobi├Ž i cho├Žby by┬│o to g┬│upie i demagogiczne musia┬│ prezentowa├Ž stanowisko swoich wyborc├│w - ch┬│op├│w.
Musieli mie├Ž wyobra┬╝ni├¬ tak dyrektor szko┬│y jak i jej projektant gdy┬┐ budynek ten z powodzeniem s┬│u┬┐y┬│ podolsza├▒skim uczniom przez wiele lat. W p├│┬╝niejszych i powojennych czasach niewiele go zmieniano i modernizowano, a je┬┐eli nawet to chyba nie g┬│├│wnie w trosce o jej uczni├│w i nauczycieli.

* szarwark - obowi┬▒zek ludno┬Âci dostarczenia ludzi i sprz├¬tu do rob├│t publicznych nak┬│adany przez pa├▒stwo na ludno├Ž wiejsk┬▒ (praca w ramach tego obowi┬▒zku) zniesiony 1958 r. To taki obowi┬▒zkowy czyn spo┬│eczny.

W ci┬▒gu ostatnich dziesi├¬ciu lat nasza szko┬│a zosta┬│a rozbudowana i zmodernizowana. W maju 1992r. rozpocz├¬to prace budowlane zwi┬▒zane z w/w rozbudow┬▒. Stan surowy wybudowali - dzi├¬ki staraniom dyr. mgr Piotra Januszyka - uczniowie Zespo┬│u Szk├│┬│ Budowlanych w O┬Âwi├¬cimiu. Rozbudowa szko┬│y prowadzona by┬│a etapami.

I etap obejmowa³ budowê:

  • - dw├│ch sal lekcyjnych
  • - pracowni komputerowej
  • - biblioteki
  • - pracowni zaj├¬├Ž technicznych
  • - gabinetu lekarskiego
  • - szatni
  • - sekretariatu
  • - portierni
  • - pokoju nauczycielskiego.
Zako├▒czenie tego etapu nast┬▒pi┬│o 01.09.1995 r. Wtedy przekazano te pomieszczenia do eksploatacji.

II etap to budowa:

  • - sali gimnastycznej o wymiarach: 25m x 12m
  • - sali do gimnastyki korekcyjnej
  • - sanitariat├│w
  • - magazyn├│w
  • - antresoli.
Uczniowie naszej szko┬│y mog┬▒ teraz przebywa├Ž w nowocze┬Ânie wyposa┬┐onym kompleksie, o bardzo dobrych warunkach lokalowych. Warunki te zapewniaj┬▒ bezkonfliktowe dzia┬│anie w jednym budynku zar├│wno szko┬│y podstawowej, jak i gimnazjum.
Copyright © by Podolsze.pl 2002 - 2017
Wszelkie prawa zastrze┐one